VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoNN
Kortsluit- of overstroombeveiliging voor een laagspanningsvoeding
De redaktie kreeg van Geert van Sloten, PAoNN, te Roden onderstaande schakeling
die bij hem uitstekend werkt nadat verschillende andere probeersels problemen gaven.
De schakeling bestaat uit de volgende componenten:
1 x Thyristor BTY 152/600R
1 x Zener
1 x LED
1 x Diode 1N4001
1 x Drukknop met verbreekkontakt
1 x Gloeilampje
1 x Powertransistor BDY20
Geert schrijft: De schakeling functioneert het beste in de plusleiding direkt na
de eerste afvlakelco. Het circuit is dus niet met de "min" verbonden. De
schakeling werkt bij een kortstondige kortsluiting of overbelasting bij een (zelf te
kiezen) stroomsterkte. Bij opheffing van de kortsluiting of overbelasting wordt de
schakeling automatisch gereset.
Bij vermindering van de belasting, dus niet bij opheffing van de gehele
belasting, kan de schakeling gereset worden door even op het drukknopje (verbreekkontakt!)
te drukken. De BDY20, of een dergelijke transistor die de benodigde stroom kan leveren, op
een koelblok monteren. Het lampje moet bestand zijn tegen de maximale elcospanning (24
Volt vrachtwagenlampje).

Diode D1 in de basis was een verbetering van de schakeling maar is niet beslist
noodzakelijk; Ook zenerdiode D2 is niet direkt noodzakelijk. Weerstand R wordt bepaald
door de maximale stroom waarop de schakeling moet werken;
U inj.
R = --------
I max.
U inj. is de ontsteekspanning van de thyristor. Een draadgewonden weerstand van
5 Watt voldoet; Bij zeer zware voedingen moet deze weerstand natuurlijk ook zwaar genoeg
zijn!
Hoe werkt de schakeling?
Bij een te grote belasting komt over de weerstand, tussen kathode en gate van de
thyristor, een hogere spanning. De thyristor ontsteekt, en het gloeilampje gaat branden,
de basis van de BDY20 trekt via de thyristor naar "0" en de BDY20 spert. Als men
nu de overbelasting opheft dan wordt even de drukknop in de anodeleiding ingedrukt en de
thyristor gaat weer sperren; Deze blijft gesperd. Via het lampje en de diode in de basis
gaat de BDY20 weer normaal open, en de voeding is weer normaal te gebruiken.
Een LED, in serie met een weerstand en zenerdiode op de frontplaat is niet
direkt noodzakelijk maar geeft de gebruiker een signaal dat er iets niet deugt.
Dit is nu net een schakelingetje die je tussen ontbijt en koffie in elkaar
zet...... Veel succes met de bouw!
73, PAoNN