VERON A63
Friese Wouden
____________

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoVOK

Ik kreeg de micrifoon voor deze rubriek van Lieuwe - PAoLH. Mijn verhaal gaat eveneens over hoe ik besmet ben geraakt met de 'radiobacil'. Als jongen van 10 jaar speelde ik al met batterijen, een speelgoed transformator en mecano. Op deze wijze leerde ik al spelend met elektriciteit om te gaan. Enige jaren later kwam de elektronica, die mij bijzonder fascineerde, in de belangstelling.

Eerst werd een PSA (Plaat-Stroom Apparaat) gemaakt met een AZ1 als gelijkrichtbuis, waarvan ik mij de elektrische schokken (250 V=), die ik tijdens experimenteren kreeg, goed kan herinneren. Daarna volgde de bouw van een LF-versterker met EF6 voorversterker en een EL3 als eindbuis. Weer later volgde een ontvanger met twee buizen voor de middengolf met de toendertijd zeer bekende 402 spoel van Amroh (Amroh
is een handelsnaam). De bouw van deze ontvanger, een z.g.n. 0v1, is eigenlijk de start geweest van mijn radiohobby.

De ontvanger was naast een LF-trap, uitgerust met een detector voorzien van terugkoppeling. Door deze te laten genereren kwam ik erachter dat het door de detector opgewekte signaal op de radio van mijn ouders was te ontvangen. Mijn nieuwsgierigheid was gewekt, en er werd onderzocht tot welke afstand dit signaal nog te ontvangen was. Dit viel echter wat tegen en dus werd er gezocht naar andere mogelijkheden. Het boekje
'seinen en opnemen', eveneens van Amroh en bij veel amateurs, zeker de oudere, bekend, bracht de oplossing. Hierin werd een schema afgedrukt van een zender met een kwartskristal in de roosterkring en een buis, van het type 6L6, met afstemkring in de plaat of anodekring. Dit type zender wordt TPTG genoemd (Tuning Plate, Tuning Grid). Een kristal had ik natuurlijk niet, ik wist zelfs niet eens hoe dat eruit zag. Daarom werd in plaats van het kristal een LC-kring met de spoel 402 geprobeerd, en jawel... het werkte! De radio van m'n ouders, die was uitgerust met zo'n groene klaverblad afstemindicator (EM4), stond helemaal op maximum als ik afstemde op mijn zender. Nou toen was het feest natuurlijk!

Ook stond in het boekje 'seinen en opnemen' hoe een modulator kon worden aangesloten. De uitgang van mijn zelfgebouwde versterker werd middels een geschikte transformator aangesloten op de zender waarna de plaat op de pickup werd gelegd. Toen schalde de muziek uit de radio bij mijn moeder in de huiskamer. Dat werd zo nog een paar keer herhaald en de volgende dag kwam ik in de buurt en hoorde van de jongens dat er daags tevoren muziek dwars door de voetbalmatch heen te horen was geweest. Ze zeiden tegen mij; "Daar weet jij vast wel meer van baas !" Nou eh, ik wist van niks natuurlijk... Aan de experimenten met de 402 spoel was nog geen einde gekomen. Door een verbinding van twee aansluitingen van de spoel kon op de kortegolf, ook wel visserijband
genoemd, worden afgestemd. Ik ontving toen mijn eerste radioamateur, het was PAoFF, de vader van Lieuwe PAoLH die in Huizum bij Leeuwarden woonde. Hij kwam knalhard door op mijn ontvanger in Warga, mijn toenmalige woonplaats.

Inmiddels was ik een jaar of 15 en ging in Leeuwarden op de LTS waar ik vriendschap kreeg met Joop de Schiffart (thans PA3EHY) die destijds in Grouw woonde. Ook hij had interesse in radio en had een 19-set waar hij veel mee experimenteerde. Zelf had ik inmiddels een tweetraps zender gebouwd met de buizen EBL21 en 807, de wel bekende uit hetzelfde boekje. *

Getracht werd een verbinding Grouw-Warga te realiseren, maar dat lukte niet, want van antenne aanpassing was geen sprake; wij hadden daar nog geen kaas van gegeten. Nadat er een boek over amateurzenders van de hand van Hagenaar en Roorda was gekocht, ontstond er enig begrip hoe dat zou moeten. Een draad, met een lengte van ongeveer 19 meter met daarin opgenomen een fietslampje van 0,45 Amp. welke aardig oplichtte wanneer de zender werd ingeschakeld, werd over de weg gespannen. Het resultaat liet niet lang op zich wachten en de verbinding op 80 meter tussen Grouw en Warga was een feit.

Enige tijd later werd op een Zondagnamiddag tijdens een bezoek van Joop de Schiffart aan mij, een QSO gemaakt met PAoFF onder een gefingeerde call, maar deze ontdekte al snel dat het niet pluis was met deze "heren amateurs" en wij kregen flink de wind van voren op een niet mis te verstane wijze!

Toen bleef het korte tijd rustig, maar de nieuwsgierigheid bleef en het experimenteren ging door. Uiteindelijk slaagde ik in 1960 voor C-amateur en 17 jaar later voor A-amateur alles onder de call PAoVOK en beleef nog steeds veel plezier aan de hobby.

Bij dit verhaal wil ik het laten en ik geef "de microfoon" door aan Jan Westerhuis PA3AJF.

73, Geert - PAoVOK