VERON A63
Friese Wouden
____________

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PE1LXM

Luisteren naar HF via uw 2-meter all-mode set

Een eenvoudige EN goedkope manier om de gelijkstroombanden [HF, LF, VLF] te kunnen ontvangen, is door middel van een UP_Convertor en een 2-meter all mode set, waarvan de kwaliteit medebepalend is. Mits de convertor goed en degelijk is gebouwd en afgeregeld, krijgt men een volwaardig en kwalitatief goede ontvanger. Vooral de VCO, de synthesizer zelf is een digitale schakeling, die het doet of niet. De synthesizer is zo universeel mogelijk gehouden, teneinde deze ook voor andere schakelingen te kunnen gebruiken.

Het blokschema

Het synthesizer IC, de MC 145106, bestaat uit een oscillator, een serie tweedeler [deeltal 1024 of 2048], een programmeerbare deler [kiest de frequentie van de VCO] en een fasedetector. deze detector heeft twee ingangen. Deze zijn verbonden met de uitgangen van de tweedelers EN de programmeerbare delers. De uitgang van de fasedetector geeft een regelspanning om de VCO af te kunnen stemmen. Deze spanning kan varieren van de hoogte, van de voedingsspanning, tot ongeveer 500 Mv. Om een zo groot mogelijk bereik van de VCO te verkrijgen, is het zinvol, om de maximale spanning, waarvoor het IC 145106 geschikt is, te gebruiken [12V]. Het is noodzakelijk, dat de frequenties aan de ingangen van de fasedetector gelijk zijn.

We zien verder in het blokschema, dat achter de fasedetector een loopfilter is geplaatst. Deze dient om de ruis en de brom van de VCO- afstemspanning te filteren. De VCO zelf is een schakeling afkomstig uit 'UKW-Berichte' en is gekozen wegens z'n grote betrouwbaarheid EN nabouw zekerheid. Om de mixer, de SBL-1, goed aan te sturen, is er een 3 Db verzwakker opgenomen, hetgeen de 50 Ohm aanpassing ten goede komt. Voor de goede lineariteit van de SBL-1 op Lo is ongeveer 7 Dbm nodig. De VCO moet dus 7+3=10 Dbm [1,4 V tt] leveren. De buffertrap tussen de VCO en de deler is nodig, opdat er geen signalen van de synthesizer in de VCO terecht mogen komen.

Rest nog de aansturing van de programmeerbare deler, welke via een TTL CMOS conversie [ULN 2803] uit de ROM komt. De ROM wordt op zijn beurt weer door duimwielschakelaars bediend. Deze duimwielen adresseren een lokatie in de ROM. In deze lokaties staan de deeltallen, die de synthesizer moet delen, om de ingestelde VCO frequentie te krijgen.

De convertor

Wegens de lage aanschafprijs is als mixer de SBL-1 gekozen. Wanneer men bijvoorbeeld 7 tot 8 MHz wil ontvangen, op de achterset 144 tot 145 MHz, dient de VCO frequentie 144-7=137 MHz te zijn. De VCO moet dus een bereik hebben van 144 [0-1]] tot 115 MHz [29-30 MHz]]. De spiegelfrequenties [144+VCO(freq)] liggen allemaal boven de 144 MHz, vandaar dat aan de ingang met een simpel laagdoorlaat filter wordt volstaan. Om de antennezijde van de SBL-1 naar de ontvanger weer aan te passen,is er een 3 Db verzwakker opgenomen; evenzo van de SBL-1 naar de ontvanger. Deze verzwakkers geven inderdaad signaalverlies, maar wegens de grote signaalsterkten op de HF banden, hoeven we ons daarom geen al te grote zorgen over te maken. De meeste 2-meter sets bezitten een grote gevoeligheid. Het inschakelen van een preselector valt te overwegen, maar de 10/20 Db verzwakker is een must.

Frequentie berekening

In dit geval leek mij 1 MHz stappen het mooist in verband met de uitlezing, daar de frequentie in kHz van de achterset samen met de duimwielschakelaars de ontvangstfrequentie vormen. Delers uit reeds bestaande TV-tuners zijn hiervoor zeer geschikt en goedkoper dan de delers met een rond deeltal. Nadeel is de wel heel 'kromme' stapfrequentie, die ontstaat bij de fasedetector. Voor ons niet erg, daar we deze frequenties toch niet gebruiken.

Als voorbeeld: stel we ontvangen 7 MHz, de VCO frequentie is dan 134 MHz. 134:128 [de voordeler]=1.046875 MHz. Dit signaal gaat de synthesizer MC 145106 in. De duimwielen staan op 7 MHz en in deze lokatie van de ROM staat het deeltal 134. Welnu, 1.046875:134=0.0078125 MHz of wel 7.8125 MHz. Dit signaal komt dus op de ene ingang van de fasedetector. Als we nu zorgen, dat op de andere poot van de fasedetector hetzelfde komt, dan zijn we er uit!

Dat doen we als volgt: de andere deler kan door 1024 of 2048 delen, dus 0.0078125x2048=16 MHz. He, dat is handig!!! Deze kristallen zijn nog in ruime mate tegen aanvaardbare prijzen bij de handel te verkrijgen. Dure kristallen laten slijpen is niet nodig! Wie nog een 8 MHz kristal heeft liggen,kan die ook gebruiken, maar moet dan de synthesizer door 1024 in plaats van 2048 laten delen. Jumpertje verzetten en klaar is Kees!! [Wat een waarheid, red]