VERON A63
Friese Wouden
____________

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

voor de lage banden

door PAoZH

De meeste HF liefhebbers zullen het wel gemerkt hebben, de condities op 20, 15 en 10 meter lopen terug en afgemeten aan de zonneaktiviteiten, zal dit verschijnsel nog wel een paar jaartjes aanhouden. Een reden temeer, om je aandacht eens wat meer te verplaatsen naar de lagere banden, omdat bovengenoemd fenomeen daarop minder invloed heeft. In een aantal artikelen wil ik aandacht schenken aan antennes voor de 160 meter band, meestal ook wel geschikt voor de 80 en 40 meter, als je tenminste gebruik maakt van een transmissie-lijn aanpassing unit.

Eerst echter iets over de 160 meter band. Voor Nederland loopt deze band van 1.825 tot 1.850 MHz, waarbij de gehele band gebruikt mag worden voor CW en het gedeelte van 1.840 tot 1.850 voor SSB. Als vuistregel kun je aanhouden, dat zolang de zon behoort te schijnen, er praktisch geen verkeer mogelijk is op deze band. Zodra echter de zon achter de horizon verdwijnt, hoor je de signalen opkomen, tot, uiteraard, de zon weer opkomt. 's Avonds, bij normale condities, kun je werken met geheel Europa, enkele staten van de voormalige USSR in Azie en Noord Africa. 's Morgens vroeg kun je soms Japan, noord en zuid Amerika werken, zo vanaf 03.00 tot zonsopgang. Hoewel de 160 meter band voornamelijk een CW band is, valt er in SSB ook voldoende te beleven. Tijdens de laatste CQ-WW-DX 160 contest in maart heb ik in een weekend zo'n 40 landen met phone gewerkt. Voor DX-en op 160 meter moet je wel enig geduld betrachten, de band gedraagt zich grillig en is daardoor bijna onvoorspelbaar in zijn gedrag. Genoeg info m.i. om eens te gaan experimenteren met antennes om QRV te zijn op deze band.

Het eerste antenne ontwerp is de z.g. inverted L-antenne, zoals weergegeven in fig 1.

fig.1

Lh+Lv is, zo mogelijk, 40 meter lang maar. Maar ook kortere en langere afmetingen laten zich aanpassen. Probeer het verticale stuk, Lv, zolang mogelijk te maken en b.v. ophangen op 1 meter afstand van een bestaande zendmast. Span het horizontale gedeelte weg naar een schoorsteen, boom of buurmans huis. Hoe langer Lv, des te beter (lager) de afstraling, des te beter de resultaten.

Omdat de waarden van L en C zeer sterk afhankelijk zijn van de afmetingen en omgeving van de antenne, volsta ik met de vermelding, dat je voor de beide C's een 3-voudige afstem C neemt uit een omroepdoos en voor L een rolspoel.

In de coaxiale leiding neem je een SWR meter op en daarna ga je met de C's en de L de beste SWR verhouding opzoeken. Daarna kun je de rolspoel en de C (s) vervangen door vaste waarden, iets wat niet op een paar pf nauwkeurig komt! Deze vaste C en L monteer je in een waterdichte plastic doos aan de voet van de draadantenne.

Van belang voor deze antenne constructie is, dat de coaxkabel en de C aan een goed aardsysteem gemonteerd worden. Voor mensen met weinig ruimte is een in de grond gespoten koperen waterleiding buis een redelijk alternatief. Beter is om vanuit het voedings punt een zo groot mogelijk aantal radialen, van een zo groot mogelijke lengte, onder de graszoden te leggen. Hiervoor kun je elke soort draad gebruiken. Wil je deze antenne ook gebruiken voor 80 en 40 meter dan, kun je ook het beste 3 van deze aanpassings units maken, die je vanuit de shack met een relais omschakelt. Je kunt echter ook met 1 unit volstaan en deze in de shack plaatsen, maar dan wordt de coax kabel wel een deel van je antenne systeem, iets wat uitstekend kan werken hoor, maar wat (QRM) technisch gezien toch minder elegant is. Veel succes met je inverted oftewel omgekeerde L antenne.

Als volgende mogelijkheid om een antenne te spannen voor de 160 meter band wil ik je de alom bekende inverted V voorstellen. Erg simpel te maken en ook erg simpel af te regelen. De antenne is weergegeven in fig 2.

fig.2

Gebruik makend van je bestaande antenne mast, wordt deze draadantenne boven in de mast, vlak onder de eventuele rotor, gevoed met 50 ohm coax. Zowel mantel als binnenader mogen geen kontakt maken met de mast. L1 en L2 zijn elk, om te beginnen, 41 meter lang en via een isolator, afgespannen naar een punt, 1 tot 2 meter boven de aarde. Neem vervolgens een SWR meter in de coax leiding op en bepaal de frequentie, waarop de SWR het gunstigste is en bepaal ook voor jezelf de frequentie waarop je de antenne in resonantie wilt hebben, b.v. 1.845 MHz. Is de resonantie frequentie bij 41 meter b.v. 1.790 MHz, dan moeten de draden 1.790/1.845 X 41 = 39,77 meter lang worden. Ben je niet zeker, begin dan maar met eerst een halve meter van de draad af te knippen en meet opnieuw. Een inverted V laat zich, mits de tophoek minimaal 120 graden is, redelijk aanpassen op 50 ohm coax. Deze antenne is, met de aanpassingsunit zoals beschreven in het eerste artikel, ook te gebruiken voor 40 en 80 meter alhoewel dan ook weer de coax kabel een onderdeel wordt van de antenne. Evenals de inverted L heeft deze opstelling nagenoeg een rond stralingsdiagram, hoewel deze antenne minder geschikt is voor verkeer buiten europa, dit vanwege zijn hogere opstralings hoek in vergelijking met de inverted L.

(wordt vervolgd)

Veel succes,

73, Bouke - PAoZH