VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoGHZ
Ik kreeg de micrifoon van van Sietse, PAoMSJ, om mijn belevingen op het gebied
van de radio op papier te zetten. Welnu, reeds op de lagere school, waarschijnlijk in de
derde klas in 1943 was het meester Westra, later hoofd van de lagere landbouwschool in
Drachten, die een verhaal vertelde over zendamateurs, die, over de hele wereld verspreid,
met elkaar via hun eigengemaakte zenders en ontvangers verbindingen maakten. Zij mochten
dit doen nadat ze een bepaald examen hadden afgelegd en hij was het ook die daar nog aan
toevoegde dat deze zendamateurs uit alle lagen van de bevolking kwamen, van schillenboer
tot koning toe. Dit verhaal heeft mij nooit losgelaten.
Ik ben opgegroeid in de oorlogsjaren, bovendien ook nog in de toen nog
onrendabele gebieden tussen Friesepalen en Drachtstercompagnie. We waren verstoken van
gas, elektra en waterleiding. Na een jaar MULO werd ik door mijn ouders naar de
ambachtschool gestuurd om timmerman te worden. Daar was het onze tekenleraar van der
Schaaf die aan één stuk door bezig was met het tekenen van schema's voor een ontvanger
waar ik mij ook mee ging bemoeien. Bij radiohandel de Jong in de Noorderbuurt
was een bouwschema te koop voor een radio met twee buizen op batterijen.
Toen mijn ouders eens een lang weekend weg waren heb ik, nadat ik stiekem de
onderdelen met het schema had gekocht, op een avond met behulp van het gasstel en een
boutje dat daarop warm gemaakt werd deze ontvanger in elkaar gezet. Hij werkte en samen
met mijn twee broers hebben we de hele rest van de week naar de radio zitten luisteren,
het was de eerste radio bij ons in huis. Mijn ouders mochten het niet weten, dus werd het
geheel goed verstopt op de zolder. Maar toen mijn moeder grote schoonmaak ging houden kwam
ze mijn brouwsel tegen en moest ik 's avonds opbiechten wat of dit wel voor mocht stellen.
Had ze mijn radio toen maar wat voorzichtig naar beneden gehaald, dan had alles vast
nog wel gewerkt, maar nu kon ik er geen leven meer in krijgen en mijn moeder heeft
de hele boel hardhandig bij het afval gegooid en ik werd zwaar gestraft!
Ik heb mij verder opgewerkt via avondstudie van timmerman tot bouwkundig
opzichter, maar heb altijd geweten dat mijn roeping niet daar lag. Als opzichter wist ik
meer van de opbouw van de technische installaties in het ketelhuis en de bedrading van de
geluidsinstallatie, dan van het eigenlijke bouwwerk en toen ik dan ook klaar was met mijn
studies ging ik me weer bemoeien met het radiogebeuren. Vooral onder in de middengolfband
was ik goed thuis en wist daar van alles te ontvangen.
Op zeker moment had ik ook al een schema op de kop getikt van een zendertje. Ik
bouwde dit ding na en met behulp van schema's uit het buizenboek van de Muiderkring bouwde
ik ook de modulator met microfoon en pickup-aansluiting. Op een luidspreker was het geluid
niet om aan te horen maar in de ether was het blijkbaar goed, ook de 807 in de
eindtrap deed zijn werk goed, want "de Vos van Glanerbrug" vertelde dat hij mij
ontving met goeie kwaliteit "met de knop een kwarte slag ruum op kamersterkte".
En dat met een antenne die onder de nok op de vliering hing en met behulp van de ontvanger
waar nog zo'n kattenoog op zat, via een afstemcondensator en een spoel werd afgestemd op
maximale uitslag.
Hoewel ik heel erg weinig met dit zelfgebouwde spul in de ether ben geweest en
mijn activiteiten voor iedereen strikt geheim hield omdat ik niet gepakt wilde worden,
kwam er op een zondagmorgen toch een delegatie van PTT en politie in een grote Opel bij
ons in de straat. Met zijn vieren gingen ze naar een buurman toe die een grote
draadantenne had gespannen tussen de schoorstenen naar de garagebox toe. Op dat moment ben
ik gestopt en heb contact gezocht met echte zendamateurs om te informeren hoe je aan zo'n
machtiging kon komen.
Van Sietze, PAoMSJ kreeg ik de drie delen van de VERON-cursus, en begon op eigen
houtje mij de theorie eigen te maken, maar er waren zo vaak vragen en om steeds maar weer
naar deze jongens te moeten lopen was eigenlijk ook te gek. Er was ook een mogelijkheid om
een schriftelijke cursus te volgen van Dr. Blan, die ik toen ben gaan volgen. Daarin was
ook een cursus opgenomen voor CW, en met behulp van een zelfgemaakte sounder waar ik maar
geen geluid uit kon krijgen totdat iemand die bij me op bezoek was er over klaagde dat hij
last had van een enorm hoge piep bij mij in de kamer. Verrek, dat moest mijn sounder
zijn!! Nadat ik het spoeltje gewijzigd had en de toon ook in mijn gehoorgebied kwam kon ik
met mijn sleutel CW-signalen produceren die ik opnam en weer gebruikte voor het opnemen,
want in mijn cursus waren geen bandjes of iets van dien aard opgenomen.
Ik was zo ongeveer tot de helft van de cursus Dr. Blan, toen ik er achter kwam
dat er in Leeuwarden een cursus werd gegeven en via via ben ik daar naar toe gegaan, want
ik begon ook wat haast te krijgen.
De cursus voor seinen en opnemen heb ik daar niet gevolgd want daarvoor was ik
al veel te ver zelf bezig. Met behulp van een oud marconist van de Marine uit Bergum en
samen met Bouke Bus, PAoBUS, die zijn A-Licentie wilde halen, kwam ik zover dat ik het CW
examen er direct wel bij kon doen. Na aanmelding voor het toen eerstvolgende examen op 9
december 1971 in Leeuwarden ben ik geslaagd voor de A-machtiging. op 20 december dat jaar
kreeg ik hiervan schriftelijk bericht en op 5 januari 1972 ging mijn machtiging officieel
in.
Dit was de tijd dat de FM-modulatie op de 2-meterband kwam en na enkele weken
was ik al zo ver dat ik de eerste rapporten kon ontvangen voor mijn kristalgestuurde
FM-gemoduleerde buizenzender met een QQE 06/12 in de eindtrap. Als ontvanger had ik een
DL6HA-converter met daarachter een oude HRO-ontvanger. Na een CQ ging je luisteren van
'144 tot 146' in de hoop door iemand aangeroepen te worden.
Ook 70-centimeter was een uitdaging en met een tripler achter de 2-meterzender
lukte dat ook al vrij snel. Dit alles is nu 25 jaar terug in de tijd, de tijd van
achterzet-ontvangers en Semcoset-bouwstenen waarmee je je ontvanger opbouwde. Vooral in de
beginjaren ben ik ontzettend actief geweest, vooral op de twee-meterband, later is dit wat
afgezwakt en vooral de laatste jaren ben ik hoofdzakelijk actief op de 10-meterband, op
welke band ik alle werelddelen heb gewerkt.
Als laatste kan ik het niet nalaten te melden dat het hebben van een
zendmachtiging er toe heeft geleid dat ik zo rond 1980 van mijn hobby mijn beroep kon
maken, vanaf die tijd heb ik gewerkt op een computerafdeling aan de Universiteit in
Groningen, aanvankelijk als techneut, later als algeheel medewerker, en op mijn
boekenplank staan ruim honderd boekwerken waarin de auteur mij dankt voor de layout en het
camera-ready maken van zijn boek.
Door de zendmachtiging heb ik de laatste 20 jaar van mijn hobby mijn beroep
kunnen maken en tot nu toe is dat de mooiste tijd geweest van mijn leven. Na dit verhaal
schuif ik de micro door naar Jan de Witte - PA3EHG.
Tjalling - PAoGHZ.