VERON A63
Friese Wouden
____________

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoLH

deel 1

Wat tegenwoordig de gewoonste zaak van de wereld is, een telefonie verbinding met de overkant van de Atlantische oceaan, was in 1921 nauwelijks denkbaar. In het blad van de NVVR, een van de verenigingen waaruit de VERON is ontstaan, wordt geschreven:"....dat de radiotelefooninstallatie van den heer Haigh Robinson te Keyport (N.J) is gehoord in Schotland. Zij hadden een 100 Watt telefonie-zender opgesteld en deden geregeld proeven, waarbij zij hun naam en adres opgaven, een phonograaf lieten spelen en verzochten aan allen, die het hoorden, dit te melden.......

Vermoedelijk werkten zij op een lage frequentie van een paar honderd kHz., dus de lange golf. De overbrugde afstand, althans de afstand vanwaar ontvangstbericht kwam, bedroeg 100 mijl,(ca.180 km). Ze gingen over naar een kortere golflengte. Nu ging het overgaan naar een andere golflengte heel gemakkelijk. Een kleinere spoel en de oscillator verstemde naar een kortere golflengte. De frequentie precies meten was er niet bij. Ze kwamen uit in de buurt van 280 meter en de afstand, waarop ze werden gehoord bedroeg meer dan 1000 mijl. Op 6 October 1920 ontving de heer Benzie te Aberdeen in Schotland, samen met een vriend, de telefonie en ze konden alles goed nemen en schreven de titels van de gehoorde grammofoonplaten op. Voor die tijd een kolosaal resultaat. Radio Nieuws schrijft:...de afstand is 3500 mijlen,dat is 5758 Km. Het is bijna ongeloofelijk zelfs...."

Men gaat dan gissen waarom bij zulk gering vermogen toch zo'n grote afstand overbrugd wordt. De redactie van QST werpt de vraag op of het zou kunnen zijn..... dat de telefonie-modulaties ge-ent zouden zijn op de golven van een der grote Amerikaanse stations en op die golven overgedragen....

Maar de redactie van Radio News (een Amerikaans blad) acht dit niet heel waarschijnlijk. De redacteur H. Gernsback beschouwt het als een "freak", een speling van de natuur. Hij wijst op het verband tussen magnetische storing op die dag en de slechte kabeltelegraaf verbindingen op die dag. Bekend is nu,dat variaties in de magnetische krachtlijnen van de aarde meetbaar zijn op de onderzeese kabels over de gehele aarde. Maar deze ontvangstrapporten uit Schotland waren het begin van een regelmatige publicatie van alle voorkomende magnetische storingen.

Met dit verhaal uit 1920 wil ik maar aantonen, dat het ook hier de amateurs waren, die de aanzet gaven voor verdere wetenschappelijke onderzoekingen op het gebied van de propagatie.