VERON A63
Friese Wouden
____________

VERON afdeling Friese Wouden
Afdelingsblad 'CQ Friese Wouden'

door PAoLH

deel 2

Heb ik de vorige keer iets verteld over de trans-Atlantische luisterproeven,nu wil ik het hebben over wat zich allemaal rond de jaren 1921 en 1923 afspeelde op internationaal gebied wat betreft het amateurgebeuren. In veel landen was een absoluut luisterverbod. Ook werden er geen "seinvergunningen" verstrekt.

In 1922 schreef een 70 jarig lid van de NVVR aan de redactie een brief met de vraag waar de oorzaak lag van de onwelwillende houding van de overheid met betrekking tot het verstrekken van vergunningen. Het is de vereniging gebleken, dat de werke- lijk technische deskundigen nooit onwelwillend zijn geweest, maar de telegraaf autoriteiten waren er voor de telegraafdienst en niet voor de amateurdienst.

Het kwam er in grote lijnen op neer, dat men van amateuractiviteit concurrentie vreesde en de geheimhouding van verzonden telegrammen in gevaar zou kunnen komen. In de meeste landen van Europa dacht men er net zo over. In Amerika, in Engeland en zelfs nu pas (1923) in Frankrijk heeft men wel den moed gevonden om aan het goede, dat in vergunningen aan particulieren zit, tegemoet te komen.

Het artikel gaat dan verder: De Trans-Atlantische proeven hebben op eclatante wijze getoond, hoe de 200-meter-concessie, vroeger in Amerika aan de amateurs gegeven, letterlijk om hen "zoet te houden", terwijl men meende, dat zij er toch niets mee zouden kunnen uitvoeren (QST Jan. 1922) voerde tot een experiment, dat nieuw licht werpt op de mogelijkheden in het verkeer over groten afstand. Tot zover dit citaat.

U ziet, dat die waardeloze kortegolf alleen geschikt was om de amateur er mee te laten rotzooien. Onbruikbare kortegolven. Er waren toen wel amateurs bezig, om lampen op een zo kort mogelijke golflengte te laten genereren. Een van deze amateurs was wijlen OM Werkema, met de latere call PAoAPX, in Huizum. Hij kon mooi vertellen over zijn experimenten, min of meer in het geheim uitgevoerd. Jammer, dat die verhalen niet zijn opgenomen of te boek gesteld.

In het toenmalige Ned. Indie was het Dr de Groot van het zendstation in de Malabar kloof, die een lans brak voor het amateurisme in verband met de uitgestrektheid van het eilandenrijk en de bereikbaarheid. Maar toch had hij ook bezwaren en dat waren vermoedelijk commerci‰le (?) Maar de onvergetelijke Corver, schrijver van vele radioboeken, wiens naam onverbrekelijk met het radioamateurisme blijft verbonden, besluit het artikeltje uit 1923 met een voorspellende opmerking:.....over tien jaren doen we op een golflengte van 50 meter een proef Nederland-Indie met 0.5 watt in de antenne! Wedden?....

Hij heeft deze weddenschap gewonnen! En wie denkt, dat telefoneren uit de trein iets van de laatste tijd is vergist zich! In 1921 zijn reeds geslaagde proeven genomen op het taject Parijs - Creil. Op dit traject kon luid en duidelijk "getelefoneerd" worden. Ook in 1923 werden al proeven gedaan met draadloos bestuurde vliegtuigen! Een bericht van toen:..Te Etampes in Frankrijk hebben nieuwe proeven plaats gehad met het draadloos besturen van een vliegtuig, zonder bestuurder aan boord. Een Voisin-tweedekker, met een motor van 300 paardekracht, heeft boven de vlakte van Etampes gevlogen, zonder levend wezen aan boord, bestuurd door een ingenieur, die op den grond stond. Deze deed het toestel verschillende breede kringen beschrijven en daarna op onberispelijke wijze dalen. ....We schrijven 1922...